Eve Bu Yeni Gelen Kim?

​

Kimi çocuğun heyecanla beklediği, kimi çocuğun “niye geliyor” diye söylediği ailenin yeni üyesi KARDEŞ...
Kardeşi olacağını öğrenen çocuk için tek bir duygu tariflemek zordur. Çocuğun kardeşiyle ilgili düşünceleri, duyguları, yaşı, mizacı ve gelişimine göre farklılık gösterir. Çocukların ailelerinin yeni üyesiyle ilgi heyecan, kıskançlık, kızgınlık, kaygı gibi duygular hissetmeleri çok doğaldır. Ebeveynlerin dikkat etmesi gerek konu ise bu duyguları iyi okumak, olabildiğince doğru yaklaşımları sergileyerek eve gelen yeni bireyi anlatmaktır.

​

Çocuğa Kardesi Olacagı Nasıl Söylenmeli?

Kardeş haberi çocuğa verilirken çocuğun yaşı ve gelişim seviyesi göz önünde bulundurulmalıdır. Annenin hamile olduğu haberini; kritik ilk 2-3 ayı geçtikten sonra ve hatta mümkünse bebeğin cinsiyeti belli olduktan sonra anne- babanın birlikte açıklamasında fayda vardır.
Mümkün olduğunda şaşaasız ve törensiz, kısa bir şekilde. Çoğu zaman “Ailemize yeni bir bebek katılıyor" demek yeterlidir. Haberi alan çocuğun birçok sorusu olabilir, anne-babanın bu sorulara açıklayıcı ve net cevaplar vermesi gerekir. Cevabını vermekte tereddüt ettiğiniz sorular varsa “Bunu araştıracağım ve bulunca yanıtı seninle paylaşacağım” cevabı verilebilir ve bu konuda yazılmış çocuk kitaplarından yararlanılabilir.

Çocuk aldığı haberden dolayı çok geriliyor ve ufak krizler yaratıyorsa, “Kardeşin bazen eğlenceli olacak, bazen de sorun yaratacak. Bazen ağlayacak ve hepimizi rahatsız edecek. Altını ıslatacak, onu yıkamak, beslemek ve ona bakmak zorundayım. Kendini terk edilmiş hissedebilirsin. kıskanabilirsin. Hatta kendi kendine "artık annem beni sevmiyor, bebeği seviyor" diyebilirsin. Böyle hissettiğinde gel bana söyle, seni sevdiğimi anlayacaksın" gibi bir açıklama yapılabilir.

Çocuğun hayatında köklü değişiklikler yapılacaksa, bu değişimlerin doğumdan önce yapılmasını önemli olabilmektir. Okul değişimi, tuvalet eğitimi, oda değişimi gibi süreçler kardeşin doğumuyla benzer zamana denk geldiğinde çocuk, kardeşinin gelmesi ve düzenin değişmesiyle hayatının zorlaşmasını ilişkilendirebilir.

Özellikle tek çocuğu dünyanın merkezi haline getirmemek, ona bağımlı yaşamamak, her şeyi ona göre yapmamak önemlidir. “Sen benim için önemlisin, ama bazen sana sınır koymalıyım, bunun sana olan sevgimle bir ilgisi yok” mesajını verecek davranışları kardeş dünyaya gelmeden önce göstermek gereklidir. Çocuğun bu mesajı alarak büyümesi kardeşten bağımsız bir şekilde sosyal gelişimini de desteklemektedir.
Kardeşinin doğum süreci hazırlıklarına çocuğu dahil etmek önemlidir. Odasını düzenlemeye yardım edebilir, eşyalarını yerleştirebilir. Bu aşamada kardeş için çocuğunuzun eski eşyaları kullanılacaksa, çocuğun rızasını almak önemlidir ve bebek için çocuğun gözünün önünde fazlasıyla alışveriş yapmamaya özen gösterilmelidir.

Küçük çocuklar, kardeşlerini doğar doğmaz oyuna hazır şekilde beklemektedir. Sürecin hemen bir oyun arkadaşlığına dönüşemeyeceğini çocuklara oyunlar üzerinden anlatılabilir.

Aile fertlerini, yakınlarını ve okulu bilgilendirmek bu konuda desteklerini almak da önemli olacaktır.

Kardeşinin doğumu esnasında çocukla ilgilenecek bir yetişkin bulunması önemlidir.

​

Büyük çocuğa sıkça ‘Sen artık ağabeysin, ablasın’ gibi söylemlerden kaçınmak gereklidir. Büyük çocuğun da henüz çocuk olduğu gözden kaçırılmamalıdır.

Kardeş doğduğunda büyük çocuk hastaneye ziyarete gidecekse, ilk karşılaşmaya özen gerekir. Kardeşle ilk karşılaştırılma mümkünse bebeğin kendi yatağının yanında olmalıdır. İhtiyaç duyuluyorsa kardeşten gelen güzel bir “merhaba” hediyesi büyük çocuğu rahatlatabilir. Bebek doğumundan önce ailenin genel kuralları ve davranışları ne ise, bebekten sonra da benzer süreçlerin devam etmesi ve doğumdan sonra her iki çocukla da birebir vakit geçirmek önemlidir. Bu konuda anne ve babanın iş birliğine açık tutumları çocuklar arasındaki iletişimi de güçlendirecektir.

​

​

Kaynaklar:

Mathelin, Catherine (2003). “Freud’a Ne Yaptık da Çocuklarımız Böyle Oldu?”Ana

Babalara Notlar Kitap Yayınevi.

Winnicott, D.W (1971). Oyun ve Gerçeklik. Metis Yayınları.

Adele Faber- Elaine Mazlish. Kardeş Rekabeti . Doğan Kitap

Nesli Keskinöz Bilen Kardeşi Anla(t)mak. Bilgi Üniversitesi Yayınları